Калі вяртаюся аднекуль дадому, ужо ў Варшаве пачынаю адчуваць, што амаль на радзіме. З іншымі польскімі гарадамі гэта не спрацоўвае, а Варшава, якую я ў прынцыпе не люблю (для мяне яна - проста горад для жыцця, нейкая яна не метафізічная, занадта... утылітарная, ці што), чамусьці дае мне такое адчуванне.

Берасце для мяне нічым не розніцца ад Варшавы. Ён далёкі ад мяне, зуісм мне не родны. Прынамсі, берасцейскі вакзал, дзе я правяла найбольш часу ў гэтым горадзе за ўсе свае візіты. Аднак ёсць на вакзале адна рэч, якая не дае забыцца, што ты ў Беларусі: да цягнікоў ёсць два выйсці - два бакі вакзала - Маскоўскі і Варшаўскі. А паміж - на задрыпаным і забляваным бамжамі вакзале * (безназоўнае). І мы ўсе. Шмат людзей і рэчаў.

Ехала ў Менск на піцерскім цягніку, у купэ са мной - адныя расейцы. Маўчалі.

Па-сапраўднаму адчула, што дома (Дома) адразу, як увайшла ў метро. Там размаўлялі пра свіны грып. Усё на сваім месцы, пацешылася я, усё будзе добра.

Амаль сталася навуковым фактам, што кожны беларускамоўны (або "неабыякавы да беларускай справы") беларус, які размаўляе па-беларуску, хоць раз у жыцці спрабаваў Быць Паэтам (больш рэдкія экземпляры - празаікамі, але гэта не так весела).

У якасці навуковай гіпотэзы прапаную: кожны беларус, які хоць нейкія дачыненні мае з беларускай мовай, спрабаваў Быць Філолагам. Некаторыя гэта робяць упарта і ваяўніча, некаторыя наіўна і няўпэўнена. Не ведаю, наколькі гэта характэрна для масавай свядомасці ў прынцыпе, але часам здаецца, што гэта нейкая наша беларуская шыза.

На хвалі дыскусіі ў Родным слове (1990 г.) з настаўнікам А.Кольчанкам Генадзь Цыхун прывёў даволі арыгінальнае выказванне сп. С*** (здаецца, настаўніка?), надрукаванае ў Звяздзе за 1989 г:

"Хочацца, каб і беларус загаварыў, нарэшце, па-чалавечы, не саромеючыся сваёй руска-беларускай "трасянкі", не баючыся, што атрымаецца нешта не так, не па правілах, не па "навуцы". Само слова "навука" гучыць, як вядома, амаль аднолькава і па-руску, і па-беларуску. Прыстаўное "в" перад галоснай "у" сэнсу слова не мяняе (навука). Але калі праз меру чыстыя мовалюбы ставяць гэтае слова ў давальным або месным склоне, атрымліваецца недарэчнасць: навуцы. Што такое навуца? Ні каша, ні груца. Для беларуса такое слова амаль не зразумела. Няпісаныя законы матчынай мовы патрабуюць, каб беларусы не ўжывалі падобных слоў. Мова наша без іх не збяднее."

Тут прымаюцца віншаванні ў любым эквіваленце.

Я люблю гарады. Саму эстэтыку ці, можа, нават метафізіку горада, якой няма больш нідзе.

Калі трэба выбіраць паміж месцам адпачынку на моры, дзе-небудзь яшчэ на прыродзе ці ў якім горадзе - я заўсёды выберу горад. (Калі мора будзе дадатковым атрыбутам, як у Гданьску, - я не супраць:)

Я люблю старыя гарады. Прагу, Кракаў, Брэмен, Гамбург, Рыгу.
І не абавязкова вялікія. Кобленц, Вільню, Люблін, Любэк.
І не абавязкова небеларускія. Горадню, Магілёў, Віцебск.
Я люблю гарадскія легенды, міфы і забабоны. Нейкія такія рэчы, якія вылучаюць горад з шэрагу астатніх. Гарадскія фетышы. Гэта могуць быць кучы брэменскіх музыкантаў, карлававарскіх (?) аплатак, казімеж-дольнаўскіх пеўнікаў - усё гэта на кожным кроку.

Я люблю розныя цікавосткі пра гарады.
1. У Віцебску ёсць Сіні дом. Калі я нарадзілася - ён ужо быў сіні і, падазраю, не адзін год. А з таго часу як мэрам зрабіўся Косінец, ён - як сапраўдны хірург (ці хто ён там?)- пафарбаваў яго ў белы. Але кожны нармальны віцебчук скажа: сустракаемся ля Сіняга дома.
2. Тыя, хто ездзіць на цягніку Мінск-Брэст, могуць назіраць па дарозе ст. ПОЖЕЖИН. Дык вось, ёсць такі прыкол: назву станцыі трэба чытаць справа налева - і тады будзе смешна.
3. Калі мяне не падманулі, то ў гімн Лагойска пачынаецца словамі: "Лагойск, Лагойск, Лагойшчыны сталіца!" (Мы тады адразу прыдумалі некалькі гімнаў для іншых гарадоў, напрыклад: Жабінка, Жабінка, Жабінкоўшчыны сталіца.)
4. Паколькі куча людзей у РБ хоча жыць не ў нейкім канкрэтным горадзе з яго праблемамі, заторамі на дарогах, высокімі коштамі на кватэры etc, то ёсць прапанова перайменаваць Мінск/ Менск у "Сталіцу".
5. Адна вядомая спявачка на поўным сур'ёзе расказвала, як яна ездзіла з гастролямі ў ПЕнск.

А што ведаеце вы?

для тых, хто цікавіцца перакладам:

тут разбіраюць памылкі ў рускіх перакладах Сапкоўскага. Цікава будзе пачытаць акурат не фанатам пісьменніка, а тым, хто перакладае з блізкароднасных моваў)))

Беларусь прадстаўлена тут на дзіва крэатыўна:


Бобруйск - Столица мира
Докшицы - Догщет (от созвучного англ. dog + shit)
Дрогичин - Дрочин (неофициальное сокращение от полного названия)
Жабинка - Квакенбург (шуточное название), Квакен (шуточное название)


але і іншыя гарады таксама нічога:

Лондон - Лондонистан (англ. Londonistan, из-за большого количества иммигрантов из Южной Азии),
Лондонград, Москва-на-Темзе (англ. Londongrad, Moscow-on-the-Thames, из-за большого количества живущих в Лондоне богатых людей из России)
Алма-Ата (Алматы) - Ламата, Олмота
Астана - Сатана
Талдыкорган (Талды-Курган) - Талды-Париж
Даугавпилс - Диттонбург (по местной городской строительной фирме Ditton Buve, в привилегированном положении от городской Думы, Мэра по стройзаказам)
Варшава - Качгород (польск. Kaczogród, как место рождения Леха Качиньского, действующего президента Польши)
Екатеринбург - Е-бург, Ё-бург, Йобург, Ек, Екб, Екат, Катер (неофициальные сокращения от полного названия), Катькинград, Свердловск, Сверд[love]ск (так как является столицей Свердловской области), Сверхжлобск (от Свердловска), Ельцинбург ((как родина Б. Н. Ельцина — первого Президента Российской Федерации)), Чайфтаун (как родина рок-группы Чайф)
Жирятино (районный центр Брянской области) - Рио-де-Жирятино (шуточно, по аналогии с Рио-де-Жанейро)
Копейск - Копейскгаген
Краснодар - Краснодыр (пренебрежительно)
...і яшчэ шмат цікавага

вось тут філалагічна пасмяяліся (у першым - тонкі ангельскі гумар):

Ньюкасл - Тун (англ. Toon, местное диалектное произношение слова town (город))
Франкфурт-на-Майне - Майнхэттен (каламбур — соединение слов Майн (название реки, на которой стоит город) и Манхэттен (деловой центр Нью-Йорка))

ці не ведаеце яшчэ якія цікавыя мянушкі для беларускіх гарадоў?

З этычных меркаванняў пачатак абвесткі я з'ела.

>>
Пол: Женский
Возраст: 20
Семейное положение: Замужем
Город: Минск
Образование: Не указано
республиканский колледж искусств имини Охремчика закончила 2008 художник , художник педогог
кембридж (фандеишен) графика илюстрация 2009
кэмбервел ( лондонский уневерсетет искуств , илюстратор 2012
В данный момент: Студент, 1-ый курс
Тип работы: Разовая
Пожелание по оплате труда: 10уе в час

научу рисовать или подтяну рисунок , живопись , кампазицию.
возрост значения не имеет))
звонить после 28 июня
>>

8. усе любяць пасмяяцца з імёнаў, што ўзніклі ў 20-30я гады. у школе я смяялася з Даздрапермы і Трактарыны. ва ўніверсітэце даведалася пра існаванне Оюшмінальды і смяялася з яе, яна і да сёння для мяне - непераўзыходны шыдзеўр. А сёння вось даведалася, што Отта-Юльевіч-Шмідт-на-льдзіне прыклаўся да ўзнікнення яшчэ аднаго імені - Лагшмівара ("Лагерь Шмидта в Арктике").

9. Тамсама пладзіліся і размнажаліся ў грозныя годы:
Кукуцаполь - "Кукуруза – царица полей",
Челнальдзін(а) - "Челюскин на льдине",
Вацерпежэкосма - "Валентина Терешкова – первая женщина-космонавт",
Дазусямір – "Да здравствует всемирная революция",
Дотнара – "Дочь трудового народа",
Ленгенмір – "Ленин – гений мира",
Ленінід – "Ленинские идеи",
Лоріэрік – "Ленин, Октябрьская Революция, Индустриализация, Электрификация, Радиофикация и Коммунизм",
Леундеж – "Ленин умер, но дело его живет",
Пофістал – "Победитель фашизма Иосиф Сталин",
Пятвчет – "Пятилетку – четыре года!",
Урюрвкос – "Ура, Юра в космосе!"

10. ну і некалькі імёнаў, якімі мала каго здзівіш, але так, для інфармацыі:
Эмбрыён, Глаўспірт, Ідылія, Шасцяронка, Травіята, Трактар, Партфель, Барыкада і інш.
Можаце зірнуць:
http://www.philology.ru/linguistics4/zhapova-04.htm
http://imja.by.ru/rusimena1.html
http://wmbook.ru/name/?page_id=2

11. у артыкуле архангельскай даследчыцы (або даследчыка?) "Динамика современного русского именника" прачытала наступнае (разглядаецца перыяд 1996-2005):
а) самыя распаўсюджаныя: Анастасия, Дарья, Екатерина, Полина, Елизавета;
Никита, Максим, Александр, Дмитрий, Даниил
б) "Некоторые из уходящих имен предприняли попытку к видоизменению (также в целях стать более оригинальными), например, Елена преобразовалась в Алену и Олесю ради оригинальности и нестандартности звучания". здаецца, толькі арыгінальнае і ну очэнь нестандартнае мысленне можа пераўтварыць Елену ў Олесю.
в) тры выпадкі іменавання дзяўчатак - Максім, Кірыл, Даніэль
г) тры ЭсмІральды і толькі адна ЭсмЕральда
і шмат чаго яшчэ

12. у 2003 годзе сярод студэнтаў БДУ самымі распаўсюджанымі былі наступныя імёны:
Аляксандар, Андрэй, Сяргей;
Алена, Ганна, Вольга

13. мне вельмі падабаліся імёны Захар і Даніла, але баюся, што праз колькі гадоў усе Сашкі і Сярожкі будуць Данікамі і Захаркамі (у мяне ўжо дзве знаёмыя назвалі сыноў Захарамі)

14. аднойчы ў летніку з 30-чалавекавага атраду, дзе полавыя суадносіны былі ідэальнымі:), было 5 Лен - 3 ў адным пакоі, 2 - у другім і я адна ў трэцім. гэта было жудасна. адна трэцяя ўсіх дзяўчат - Лены. гэта быў час, калі я не любіла сваё імя.

Ці заўсёды вам падабаліся вашыя імёны?

upd.
7. стрыечная сястра годзе ў '92-'93 запаўняла мне анкету. на пытанне "любімае імя дзевачкі" адказала: "вікторыя, моніка" (яе звалі віка). я смяялася, а яна сказала: "што ты смяешся, у мяне народзіцца дачка, і я назаву яе моніка". прайшло гадоў 12. у яе нарадзілася дачка. паліна. я расказала ёй гісторыя пра моніку, але яна не ўспомніла.

8. і яшчэ пра серыялы. сяброўка Іра ездзіла ў вёску да бабулі на Аршаншчыну і прывозіла адтуль розныя байкі (у сяброўкі дарэчы, шыкоўнае прозвішча Хлусевіч, таму не ведаю, ці ва ўсё верыць. у іх, дарэчы, паўвёскі мае такое прозвішча. дзіўна, што вёска не так называецца - Хлусевічы, было б смешна:). (расказвала, што лягчанага быка ў іх называюць "кнор", а тады акурат была рэклама "Кнор - вкусен і скор!". мы смяяліся. я так і не ведаю, ці праўда "кныра" называлі "кнорам". мастацкі вымысел?)

дык вось, яна расказвала, што бабулькі ў яе вёсцы называлі ў той час бычкоў і каровак Луіс-Альбэрта (прычым у лісце яна пісала Луісальберта), Хуан-Пабла, Марысабель, Круз, Сі-Сі.

сябры, хто ездзіў у вёскі ў 90-я, прызнавайцеся, ці было такое ў вашых вёсках ці Хлусевіч напраўду Хлусевіч?

тут і тут нядаўна разважалі пра імёны. і я вырашыла далучыцца.

1. у дзяцінстве я шкадавала, што мяне не назвалі Мальвінай.

2. калі б я нарадзілася хлопчыкам, мяне б назвалі Валодзем. (гістарычная справядлівасць амаль аднавілася - цяпер у мяне муж Валодзя).

3. нядаўна ў сябра дзяцінства (можна назваць гэта так, праўда, здаецца, мы неяк пабіліся ў летніку і не асабліва сябравалі, але цяпер сябруем:) нарадзіўся сын, якога назвалі Янам (пакуль маленькі, будзе Янка - сказаў К.). гэта таксама своеасаблівае аднаўленне гістарычнай справядлівасці, бо ў бацькі гэтага майго сябра палітнекарэктнае імя Ян, таму яго ўсе звалі і завуць Іван Іванавіч (дзед у яго таксама быў Ян). але я чакаю, пакуль ён сам напіша пра гэта ў жожо

4. калі я праходзіла практыку ў гімназіі Ахрэмчыка, у мяне ў класах былі 2 Ульяны, Паўліна (якая крыўдзілася, калі яе называлі Паліна), Сафія; у паралельным класе, дзе белмову вяла мая сяброўка, - Альгерд і Вітаўт, таксама пару Ульян. жывуць мастакі!

5. сачувсвуюшчые беларускай справе звычайна хочуць даваць дзецям (і даюць) рэдкія імёны. так, стрыечных майго мужа (кім яны мне прыходзяцца?) завуць Стах і Еважына.

Я хачу Ігната і Ядзечку. Ядзяй звалі маю бабулю, якая памерла, калі мне было амаль 6 годзікаў. я яе вельмі любіла. яна шыла са мной адзенне лялькам. Ігнатам звалі мужа маёй стрыечнай бабулі Валі (роднай сястры бабулі Ядзі). кожнае лета, пакуль не памерла мая бабуля Ядзя, мы ездзілі на Пскоўшчыну да дзеда Ігната і бабы Валі. там збіралася шмат сваякоў. я любіла туды ездзіць.

6. жанчына-навуковец, якая займаецца між іншага анамастыкай, расказала, што дзесьці ў Расеі бацькі назвалі свайго сына Дибил (аналагічна з Владлен) у гонар перамогі Расеі на Еўрабачанні

Палешукі падселі ў аўтобус на ўкраінска-беларускай мяжы. Хлопчык гадоў 7 прасвятляе другога, трохі малодшага і менш адукаванага (усё гэта на сакавітай палескай гаворцы, якую я, на жаль, не магу аднавіць):

- Масква - самы вялікі горад у свеце. Ён большы за цэлую Беларусь і Таджыкістан.

Патлумачце, калі ласка, мае дарагія сябры, чаму ў расійскай (і, адпаведна, у беларускай) лінгвістычнай традыцыі Noam Chomsky гучыць як Ноам Хомскі? Прынамсі, на мяне сышло прасвятленне толькі ў магістратуры. 5 гадоў я яго ўпарта называла Хомскім.

upd. Прасвятленне адбылося толькі цяпер) Буду працягваць называць яго Хомскім са спакойнай душой.